افشین فرنگی؛ فعال صنعت چاپ در گفتوگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، عنوان کرد: یکی از بخشهای صنعت که نیازمند سرمایهگذاری سنگین است خریداری ماشینآلات چاپ و تجهیز مجموعههای چاپ و نشر است که عموما هزینه بالایی بههمراه دارد.
وی افزود: زمانی که یک چاپخانهدار تصمیم میگیرد کار خود را توسعه و گسترش دهد، اولین اقدام برنامهریزی برای تهیه و خریداری دستگاههای جدید بر مبنای بودجه و تخصی هزینهای برای افزودن یک بخش جدید است.
فرنگی با بیان اینکه اکنون قیمت ماشینآلات چاپ و بستهبندی اروپایی و چینی به دلیل نوسانات نرخ ارز بسیار بالا است، گفت: با توجه به ظرفیت تولید در کشور، حذف ارز نیمایی تبعاتی را به چاپخانهداران تحمیل کرد که کل بازار را تحت تاثیر خود قرار داد؛ تبعات روانی و مالی.
وی در این زمینه توضیح داد: در کنار تبعات روانی و مالی که گریبان چاپخانهداران را گرفت، پارامترهایی مثل محاسبات استهلاک همه در مجموعههای تولیدی تغییر میکند و در نهایت بار آن به قیمت تمام شده کالا تحمیل میشود و در آن صورت ما با افزایش نرخ چند برابری در قیمت تمام شده در سهم سرمایهگذاری روبهرو خواهیم بود.
حفظ ارز نیمایی با تعیین شرایط
فرنگی با بیان اینکه ارز نیمایی باید تحت هر شرایطی برای واردات ماشینآلات چاپ حفظ میشد، گفت: بهترین روش این بود که حداقل اگر هم نمیخواستند ارز نیمایی بدهند یا مبلغ را محدود کنند، خوب بود که حداقل آن را حفظ میکردند اما شرایط دسترسی به آن سختتر و محدودتر میشد.
وی یادآور شد: اگر این اقدام انجام میشد حداقل بار تبعات روانی به بازار تحمیل نمیشد و جلوی بسیاری از مشکلات و ضررهای مالی که طی این مدت برای چاپخانهداران ایجاد شده بود، گرفته میشد.
مدیر شرکت گرین فیلد با اشاره به برخی از این مشکلات در هفتههای اخیر، توضیح داد: بسیاری از همکاران ما بر اساس ارز نیمایی قرارداد خریداری ماشین بستند و پیشپرداخت قرارداد را واریز کردند ولی با حدف این ارز آنهم بدون اطلاع قبلی کسانی که سرمایهگذاری کردند دچار مشکلات حقوقی شدهاند.
فرنگی با بیان اینکه خریداری ماشین با ارز نیمایی برای چاپخانهداران توجیه اقتصادی داشت، گفت: با توجه به تفاوت نرخ ارز آزاد و ارز نیمایی دیگر سرمایهگذاری برای راهاندازی خط کاری، همچنین توسعه کسب و کار توجیه اقتصادی ندارد و بسیاری از فعالان این حوزه را از ادامه کار دلسرد کرد.
وی تاکید کرد: میانگین نرخ ارز نیمایی تا چند وقت پیش حدود ۸ هزار تومان بود درحالی که ارز آزاد در بازار بین ۱۳ تا ۱۵ هزار تومان در نوسان بود. با یک نگاه ساده کسی که میخواست ماشین ۵۰۰ هزار یورویی یا ۵۰۰ هزار دلاری خریداری کند، در حالی که تا پیش از این باید ۴ میلیارد پرداخت میکرد، اکنون باید ۸ میلیارد تومان بپردازد.
فرنگی با بیان اینکه اکنون نقدینگی در میان چاپخانهداران زیاد نیست، گفت: تامین چنین بودجهای آنهم با بودن حمایت سیستمهای بانکی در کشور نتیجهای جز توقف پروژه ندارد و حتی به مرور زمان استمرار آن، توجیه سرمایهگذاری را برای سرمایهگذاران از دست میدهد.
خروج سرمایه از کشور
وی همچنین درباره مشکلات خریداران ماشینآلات چاپ در این روزها، گفت: بارها شاهد بودم که افراد پیشپرداخت دادند و ماشین برای آنها ساخته شده اما چون ارز خذف شده نتوانستهاند ماشین خریداری کنند و از تولید صرفنظر کردهاند. حتی به نظر من طبیعی است به این موضوع فکر کنند تا عذر نیروهایی که برای طرح توسعه جذب کرده بودند، بخواهد.
فرنگی افزود: بسیاری از کارخانههای سازنده ماشین و فروشندههای ماشینآلات نو و دست دوم به سیاستهای داخل کشور ما اهمیتی نمیدهد بلکه متعهد به اجرای قراردادها هستند و زمانی که اجرای قراردادها یکمرتبه و یکسویه متوقف میشود، تولیدکننده داخلی متضرر میشود.
این فعال چاپ و نشر گفت: در جریان این رخدادها، تولیدکننده نمیتواند ارزش چند برابریای که به سرمایهگذاری اضافه میشود در کوتاه مدت تامین کند، از سوی دیگر قرارداد بسته شده ولی مشتری بر اساس زمانبندی نمیتواند مبلغ را به فروشنده برساند.
وی تاکید کرد: در این میان معمولا فروشنده از ۲۰ تا ۵۰ درصد پیشپرداخت را به نفع خود بلوکه میکند و تولیدکننده از این موضوع متضرر میشود. با این حساب کسی که ماهها برای خط تولید خود برنامهریزی، بررسی و هزینه کرده است، در هنگام خرید ماشین متوجه میشود تمام برنامهریزی چند ماهه به باد رفته است و کار را باید از صفر شروع کند.
فرنگی با بیان اینکه چنین تصمیمهایی در بلندمدت به ضرر بدنه سیستم خواهد بود، عنوان کرد: چنین آسیبهایی معمولا در کشور ما دیده نمیشود، سرمایهگذار و تولیدکننده داخلی به مرور به این فکر میکند که سرمایه را از کشور خارج کند و در کشورهای دیگری که امنیت و ثبات بیشتری دارد سرمایهگذاری کند.
وی در پایان با اشاره به لزوم همکاری نهادها و سازمانهای مختلف برای حل این موضوع، گفت: در این زمینه انتظار دارم اتحادیه به عنوان یک تشکل صنفی روی این موضوع متمرکز شود و در رایزنی با دستاندرکاران دولتی در وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت و فرهنگ و ارشاد اسلامی تلاش کنند حقوق از دست رفته صنعت چاپ را برگردانند تا منافع این حوزه به سمت صنف هدایت شوند.
روابط عمومی شرکت تعاونی لیتوگرافان