اسکناس : تامین مالی زنجیرهای مجموعهای از شیوهها و عملیات تامین مالی است که منجر به بهبود مدیریت سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی خواهد شد. به گزارش «اسکناس»، در این روش بهجای شیوه سنتی دریافت تسهیلات مستقیم توسط بنگاههای اقتصادی، فرآیند تامین مالی بنگاهها بهصورت پیوسته و در طول زنجیره تامین مالی و مبتنی بر جریان واقعی کالا و خدمت اتفاق خواهد افتاد. برای تامین مالی زنجیرهای سه روش «مبتنی بر تنزیل»، «مبتنی بر تسهیلات» و «مبتنی بر اوراق بهادارسازی اسناد دریافتنی» پیشبینی شده است که هر بانک حسب نیاز مشتری، پوشش زنجیرهها و سیاستهای هیاتمدیره خود در چارچوب مقررات بانک مرکزی آنها را ارائه خواهد داد. مدتی است که بحث تامین مالی زنجیرهای با توجه به اهمیت آن در دستور کار دولت قرار دارد. ما نواقص زیادی در سیستم فعلی اعتباری و تامین مالی کشور میدیدیم و به این ضرورت رسیدیم که لازم است یک تغییر رویکرد رخ بدهد. در سیستم فعلی تامین مالی، مثلا برای تامین مالی سرمایه در گردش، بنگاهها ناچارند هریک جداگانه به بانک مراجعه کنند، وثیقه بگذارند و بابت خرید مواد اولیه، درخواست تسهیلات سرمایه در گردش خود را به بانکها ارائه کنند. این امر هم بر منابع بانکها فشار وارد میکند و هم هزینه تامین مالی را برای بنگاهها بالا میبرد. از سوی دیگر فرآیند تولید را نیز بعضا با وقفه دچار میکند. به موارد فوق، تامین مالی موازی بنگاهها و تامین مالی بنگاهها از بازارهای غیررسمی را نیز باید اضافه کرد که عملا قیمت تمامشده محصول را افزایش میدهد و نهایتا این افزایش هزینه تمامشده به مصرفکننده نهایی منتقل میشود. از طرف دیگر فرآیندهای تامین مالی و اعتباری در نظام مالی کشور از شفافیت کافی برخوردار نبوده و این مساله همواره به عنوان یک نقیصه نگرانکننده برای ما مطرح بوده است. در نظام تامین مالی زنجیرهای، یک بنگاه به تنهایی با یک بانک طرف نیست، بلکه کل زنجیره شامل بنگاه تولیدی، فراهمکننده نهاده و سایر تامینکنندگان زنجیره تامین همگی باهم با بانک طرف هستند و یک رابطه تبادل اطلاعاتی و رابطه مالی چندجانبه بین اینها برقرار میشود و این اولین ویژگی این طرح است. دوم اینکه در فرآیندهای تامین مالی زنجیرهای، گردش مالی کل زنجیره باهم و همزمان مدیریت میشود. ضمن اینکه فرآیندها مبتنی بر فناوریهای نوین با ابزارهای متنوعتر صورت خواهد پذیرفت. ازجمله این فناوریها، زیرساختهای فاکتور الکترونیک و تسویههای اعتباری و همچنین پلتفرمهایی خواهد بود که بانکها تهیه میکنند. همچنین ما ابزار برات الکترونیک را معرفی کردیم و ابزار گام را داریم که در حال اصلاح و ارائه نسخه جدید آن هستیم و در آینده ابزارهای مالی و تجاری جدیدی را هم ارائه خواهیم کرد. همچنین مد نظر است که سهم تامین مالی مبتنی بر ابزارهای تعهدی و اقلام زیر خط بانکها افزایش پیدا کند. انتظار ما این است که با این روش، تامین مالی زنجیرهها تسریع و بهبود یابد و زمان مورد نیاز برای تامین مالی سرمایه در گردش کاهش پیدا کند و همزمان شفافیت و نظارتپذیری جریان مالی اقتصاد افزایش یابد. از سوی دیگر در این شیوه انحراف منابع کاهش پیدا میکند و مطالبات غیرجاری بانکها کم میشود و در نهایت هزینه تمامشده محصول کاهش پیدا میکند که منافع همه این موارد به اقتصاد کشور، خانوار و مصرفکننده نهایی میرسد. همچنین آمارها نشان میدهد که نسبت مانده تسهیلات بانکی به تولید ناخالص داخلی، طی بیست سال اخیر، بیش از دوبرابر شده است. سهم بازار سرمایه بهویژه اوراق بدهی و همچنین تامین مالی خارجی در تامین مالی بنگاههای تولیدی بسیار اندک است و بخش عمده بار تامین مالی بنگاهها بر منابع بانکی تحمیل میشود. در کنار آن، انواع تکالیف تحمیلشده بر نظام بانکی از قبیل تامین مالی طرحهای ملی مسکن، الزام به خرید اوراق دولت، پرداخت انواع وامهای حمایتی و تکالیفی نظیر آن، نظام بانکی را با چالش ناترازی منابع و مصارف و در نهایت انبساط ترازنامه بانکها مواجه کرده است. از طرف دیگر، بنگاههای تولیدی اغلب با تنگنای مالی مواجه هستند و مساله تامین مالی بهویژه سرمایه در گردش همواره یکی از محدودیتها و موانع جدی تولید تلقی میشود. «تنگنای مالی بنگاهها» در کنار «انبساط فزاینده ترازنامه بانکها» معمایی است که پاسخ آن را در ناکارآیی روشها و رویکردهای سنتی تامین مالی میتوان یافت. در وضعیت فعلی، تامین مالی سرمایه در گردش با چالشهای عدیدهای مواجه است؛ از جمله دریافت تسهیلات بهطور موازی توسط تمام حلقههای تولید، سهولت انحراف منابع مالی از چرخه تولید و ورود به بازار داراییها، عدم شفافیت کافی در فرآیند پرداخت تسهیلات و کنترلپذیر نبودن فرآیند گردش اعتبار در زنجیرهها، عدمتقارن اطلاعاتی بین ذینفعان مختلف بازار، افزایش هزینه تمامشده محصول، فرآیند زمانبر دریافت تسهیلات بانکی سرمایه در گردش، دشوار بودن تامین وثیقه برای دسترسی بنگاههای کوچک و متوسط به تسهیلات سرمایه در گردش، پرهزینه بودن تامین مالی از بازارهای غیررسمی و در نهایت فقدان سازوکارهای مالی مناسب برای تهاتر مطالبات و بدهیهای بنگاهها. شواهدی که بیان شد، ضرورت تغییر رویکرد در نظام اعتباری کشور و ارتقای نظام تامین مالی سرمایه در گردش را آشکار میکند. در پاسخ به این ضرورت، توسعه روشهای تامین مالی زنجیرهای در دستور کار قرار گرفته است. در این زمینه با هدف افزایش کارآیی و شفافیت تامین مالی سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی، اصلاح و ارتقای سیاستهای اعتباری، بهبود شاخصهای سلامت بانکی و افزایش پایداری ترازنامه بانکها و همچنین با هدف تسریع و تسهیل فرآیندهای تامین مالی بنگاههای تولیدی و کمک به رشد اقتصادی پایدار از طریق شیوههای غیرتورمی، توسعه و ترویج شیوههای تامین مالی زنجیرهای مورد حمایت بانک مرکزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت امور اقتصادی و دارایی قرار گرفته است. اما اجرای دقیق و عملیاتی «طرح تأمین مالی زنجیره تولید» به منظور حمایت عملی از رونق تولید، اقتصاد دانش بنیان و کارآفرینی پایدار در نشست مشترک رئیسکل بانک مرکزی، وزیر صمت و مدیران عامل بانکهای منتخب مورد بررسی قرار گرفت. صالح آبادی، رئیس کل بانک مرکزی در این نشست با اشاره به انحراف و هدررفت منابع در روشهای قدیمی اعطای تسهیلات، در خصوص روش تأمین مالی زنجیره تولید اظهار کرد: با انجام طرح تامین مالی زنجیره تولید، امکان نظارت بر مصرف صحیح تسهیلات که یکی از تاکیدات رئیس جمهور برای نظام بانکی است فراهم میشود. رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: هر نوع تشویقی که در راستای رونق تولید باشد و بتواند اشتغال افرینی پایدار ایجاد کند در دستور کار بانک مرکزی قرار دارد و در این باره نیز از تمام ظرفیت های بانکی استفاده خواهیم کرد. همچنین با استفاده از این طرح با منابع کمتر امکان حمایت و تامین سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی بیشتری فراهم میشود و در مقایسه با روشهای قدیمی فشار بسیار کمتری به منابع مالی بانکها وارد میشود. صالح آبادی اوراق گام را یکی از ابزارهای نوین در تامین مالی زنجیره تولید برشمرد و افزود: با اصلاحات انجام شده در دستورالعمل اجرایی اوراق گام در پایان سال گذشته، گام موثری در بهبود عملکرد و استفاده از این ابزار برداشته شده است و امیدواریم با همکاری بانکها بتوانیم گامی مهم در تسریع و گسترش تامین مالی زنجیره تولید برداریم. با توجه به هدفگذاری ۵۰ درصدی تامین مالی سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی از طریق این طرح، باید با استفاده از ظرفیت موسسه آموزش عالی بانکداری نسبت به آموزش روند اجرای طرح در بانکهای عامل اقدام کنیم. طبق اعلام بانک مرکزی، صالح آبادی با اشاره به اهمیت موضوع تامین مالی زنجیره تولید در مجموعه اقتصادی کشور تاکید کرد: پایبندی به زمانبندی در عملیاتی شدن و گسترش استفاده از این طرح از الزامات موفقیت طرح است، لذا گزارش اقدامات انجام شده از سوی بانک ها در این خصوص باید به صورت ماهانه ارائه شود تا برنامهریزیهای آتی بر مبنای آن انجام شده و اهداف تعیین شده محقق شود. وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در این جلسه نقش طرح تامین مالی زنجیره تولید در دستیابی به هدف رشد اقتصادی ۸ درصدی را بسیار حیاتی دانست و گفت: با توجه به افزایش هزینه های تولید به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه، تغییر سیاست های در تخصیص ارز ترجیحی و افزایش دستمزد و هزینههای جانبی تولید، دستیابی به رشد اقتصادی تنها از مسیر تامین سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی و افزایش ظرفیت تولید از این طریق میسر خواهد شد. فاطمی امین افزود: عملیاتی شدن این طرح نقش موثری در جهش تولید، اشتغال و رشد اقتصادی خواهد داشت و از این رو وزارت صمت و بانک مرکزی با همکاری بانک ها به جدیت به دنبال عملیاتی شدن طرح تامین مالی زنجیره تولید هستند. وزیر صنعت، معدن و تجارت در این نشست با تقدیر و تشکر از تلاش شبکه بانکی در چند ماه گذشته در خصوص تامین مالی زنجیره ای و پرداخت تسهیلات مبتنی بر صورتحسابهای سامانه جامع تجارت بیان کرد: مرحله پایلوت این کار انجام شده است و امسال کار باید تسریع و گسترش یابد. وی با اشاره به نقش این طرح در جلوگیری از انحراف منابع تصریح کرد: با اجرایی شدن این طرح امکان نظارت و دستیابی به شفافیت در مصرف تسهیلات با توجه به اینکه اطلاعات تمام زنجیره ها قابل رصد و پایش است، افزایش یافته و شاهد رونق در بخش های مختلف اقتصاد خواهیم بود. همچنین در این جلسه با پیشنهاد وزارت صمت و موافقت بانک مرکزی مقرر شد از ابتدای اردیبهشت ماه متقاضیان تسهیلات در هفت استان به صورت پایلوت و در پنج صنعت منتخب الزاما دارای صورت حساب الکترونیکی از سامانه جامع تجارت باشند. در مرحله دوم و از ۱۵ اردیبهشت در تمام استانهای کشور این الزام عملیاتی شود و در گام سوم و از ابتدای خردادماه تمامی صنایع برای استفاده از تسهیلات مرتبط با تامین مالی زنجیره تولید دارای صروتحساب الکترونیکی از سامانه جامع تجارت باشند.
روابط عمومی شرکت تعاونی لیتوگرافان
