مدیرعامل سابق موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران با تشریح چگونگی انتخاب مقاصد جهانی نشر ایران عنوان داشت که نمایشگاههای کشورهای همسایه هنوز کم رمق بوده و مقاصد مطمئنی برای نشر ایران نیست.
به گزارش خبرنگار مهر، همزمان با حضور ایران در نمایشگاه بینالمللی پکن و در آستانه حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب مسکو و فرانکفورت، اعلام سیاستهای جدید موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران و تبع معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره حضور یافتن و نیافتن در برخی از نمایشگاههای بینالمللی کتاب (اینجا و اینجا را بخوانید) نکاتی درباره نحوه انتخاب برخی از کشورها برای برپا کردن غرفه ایران در نمایشگاه کتاب آنها از سوی برخی از فعالان عرصه نشر مطرح شده است که شاید مهمترین آنها متوجه چرایی شرکت در برخی از این رویدادها در گذشته و تشخیص ناکارآمد بودن این حضور پس از حدود پنج سال تجربه کردن آن است. در همین زمینه خبرنگار مهر با امیر مسعود شهرامنیا مدیرعامل سابق موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران و از مدیران عالی تصمیم گیر وقت درباره حضور یافتن یا نیافتن در این رویدادها، گفتگو کرد و درباره این انتخابها از وی سوالاتی داشت.
وی در پاسخ به این سوال درباره چگونگی انتخاب برخی از نمایشگاههای کتاب از جمله پاریس، وین و بلگراد برای حضور پیدا کردن ایران عنوان داشت: سازوکار انتخاب این شهرها برای حضور پیدا کردن ایران در نمایشگاههای بینالمللی کتابشان، در داخل موسسه نمایشگاهها تعریف شده بود. در وهله نخست ناشران فعال در هر منطقه جغرافیایی در نشستهای هماندیشی موسسه درباره ویژگیهای آن منطقه و نیز چرایی حضور در آن رویداد به تبادل نظر میپرداختند و در صورتی که جمع حاضر به این حضور تمایل نشان میداد، این موضوع باید در هیئت مدیره موسسه مصوب میشد و پس از آن در شورایی که در معاونت فرهنگی وزارت ارشاد برای این منظور تشکیل شده و برنامههای یکساله ما را مصوب میکرد، مورد بررسی و تصویب قرار میگرفت. باید توجه کنیم که ما برای حضور در همه مناطق جغرافیایی یک تیم ثابت از ناشران و فعالان عرصه نشر را نداریم و به طبع به تناسب هر منطقه گروهی از دوستان مورد مشورت قرار میگرفتند با این همه همواره سعی بر این بود که از خرد جمعی بهرهبرداری شود و فردی تصمیم گرفته نشود.
وی ادامه داد: در زمان حضور آقای صالحی در معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایشان موضوع گسترش مبادلات بینالمللی در عرصه نشر را در دستور کار خود قرار دادند و به تبع آن موسسه نمایشگاهها نیز تلاش کرد تا در این زمینه کارنامه قابل قبول اجرایی از خود بر جای بگذارد. در همین زمینه ما حضور در نمایشگاه کتاب فرانکفورت را از یک غرفه دولتی به یک غرفه ملی ارتقا دادیم. در کشور روسیه و شهر مسکو به عنوان میهمان ویژه حضور پیدا کردیم که به جرات میگویم تا یکسال پس از آن در نشریات این کشور درباره حضور ایران کماکان صحبت و بحث در جریان بود و در نمایشگاههای پکن و بلگراد نیز به عنوان میهمان ویژه حضور به هم رساندیم و در نمایشگاهپاریس نیز به عنوان شهر میهمان و در نمایشگاه تورین نیز به توافق برای حضور به عنوان میهمان دست پیدا کردیم.
شهرام نیا ادامه داد: برخی از رویدادهای نمایشگاهی سطحی جهانی دارند و تراکمی از حضور ناشران در آنها قابل رویت است. نمایشگاه کتاب فرانکفورت در زمره چنین نمایشگاههایی است. نمایشگاه کتاب لندن نیز به همین دلیل در اولویت حضور ما بود که به خاطر مسائل مربوط به ویزا موفق به حضور در آن نشدیم. درباره نمایشگاه کتاب پاریس هم باید بگویم که بخش زیادی از مخاطبان در منطقه فرانکوفن و کشورهای آفریقایی با آن در تعامل هستند و به آن توجه میکنند. قبول داریم که شاید بخش از ناشران فرانسوی به این رویداد توجه ویژهای ندارند اما این نمایشگاه محلی بسیار مناسب برای تعامل نزدیک با ناشران، نویسندگان روشنفکران و هنرمندان منطقه فرانکوفن و شمال آفریقاست که ما با آنها تعامل زیادی نداریم.
مدیرعامل سابق موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران با اشاره به برنامهریزی موسسه در زمان تصدی مدیریت آن توسط وی برای حضور در نمایشگاههای کتاب منطقهای از جمله عمان، قطر، تاجیکستان، باکو و تفلیس و سوریه گفت: هر نمایشگاهی جایگاه خودش را در بازار جهانی دارد. برخی نمایشگاهها مخاطب خاص دارند وبرخی مخاطب عام. نمایشگاه بولونیا و فرانکفورت مخاطب خاص هستند و نمایشگاه پاریس و وین و بلگراد مخاطب عام. به نظر من مجموعه موقعیتهای جغرافیایی و امکان فرهنگی در وین و پاریس و بلگراد مهمترین دلیل برای حضور پیدا کردن ایران در نمایشگاههای کتاب آنها بود کما اینکه حجم زیادی از قراردادهای کپیرایت ناشران ایرانی نیز در این نمایشگاهها بسته شد. نمایشگاه کتاب پاریس به طور ویژه رویدادی است که در حال حاضر بسیاری از کشورهای عرب زبان آن را جدی گرفتهاند و برای حضور در آن سرمایهگذاری میکنند. ما هم با توجه به وسعمان از آن کم برداشت نکردهایم. یادمان باشد که هنوز در اول راه هستیم. من یقین دارم که راه رفته در این زمینه درست بود و دستاورد قابل قبولی هم به دست آورد. خوشبختانه دولت محترم هم سال گذشته بودجه ارزی خوبی برای حضور در نمایشگاههای بینالمللی کتاب تخصیص داد که به نظرم تا چند سالی میشود به کم آن از عهده این حضورها بر آمد. برداشت شخصی من نیز این است که مدیرعامل جدید موسسه نیز چنین نگاهی به این رویدادها دارند.
شهرام نیا در ادامه با اشاره به برخی نمایشگاههای منطقهای کتاب در خاورمیانه و بحثهایی پیرامون حضور ایران در آنها، افزود: شهر کابل هنوز یک نمایشگاه بینالمللی کتاب ندارد. آنچه هست حاصل فعالیت برخی از موسسات ایرانی است و بسیار کوک است. در سوریه و دمشق از سال قبل نمایشگاه کتاب بار دیگر شکل گرفته که ایران از همان سال اول در آن حضور داشته است. این نمایشگاهها البته محلی برای عرضه و خرید رایت کتاب نیست و بیشتر فیزیک کتاب در آن خرید و فروش میشود. درباره تاجیکستان و باکو نیز نمایشگاهها بسیار کوچک و محلی هستند. درباره کشور عراق اما وضعیت به مراتب بهتر است و درباره کشورهایی مانند قطر و عمان نیز ما چند سالی است که در آنها حضور داریم. صرف منطقهای بودن یک نمایشگاه به باور من دلیلی برای آن نیست که در آن حضور داشته باشیم بلکه باید به فکر یک برنامه جامع و دستاورد منطقی از آن باشیم و به اقتضائات موجود درباره آنها و خودمان بیشتر توجه کنیم.
روابط عمومی شرکت تعاونی لیتوگرافان