اسکناس : با وجود رشد روز افزون نقدینگی در اقتصاد کشور هنوز این حجم انبوه نقدینگی نصیب بخش تولید و بنگاههای اقتصادی نشده است. چرا دولت نتوانسته وعده خود مبنی بر هدایت نقدینگی به سمت تولید را جامه عمل بپوشاند؟
به گزارش «اسکناس»، در سالهای اخیر که شرایط رکود تورمی بر کشور حاکم شده، بنگاههای اقتصادی بهویژه بنگاههای کوچک و متوسط با مشکلات بسیاری ازجمله در حوزه تأمین مالی و نقدینگی مواجه شدهاند.همچنین تامین مالی بنگاه های کوچک و متوسط در ایران عمدتا از طریق نظام بانکی صورت میگیرد. این درحالی است که سازمان بین المللی همکاریهای اقتصادی و توسعه، تامین مالی از طریق نظام بازار سرمایه را به عنوان یک راهکار جایگزین پیشنهاد داده است در واقع اقتصاد ایران در طول دهه های گذشته همواره بانک محور بوده و این نظام بانکی بوده که مقصد قریب به اتفاق بنگاه ها برای تامین مالی بوده است. در واقع نگاه بنگاه ها و واحدهای تولیدی کشور برای دریافت منابع مالی، تسهیلات سرمایه در گردش و هرگونه حمایت مالی بانک بوده است. این مسئله سبب شده تا منابع بانک ها عموما و در تمامی دوره ها برای اختصاص به بخش تولید و صنعت کشور ناکافی باشد و اغلب نیز توزیع تسهیلات عادلانه ای صورت نگیرد. معمولا برخی بخش ها از تسهیلات بیشتری به نسبت سایر بخش ها برخوردار هستند و نوع نگاه بانک ها به تسهیلات دهی به برخی طرح ها به نسبت طرح های پیشنهادی در بخش هایی که توجه کمتری به آنها می شود، نوعی چالش دائمی در دریافت تسهیلات بانکی را به همراه داشته است. با این وجود در سال های اخیر از طریق ایجاد زیرساخت های مناسب در بخش بازار سرمایه و حضور چشمگیر مردم در این بازار و فراهم شدن امکان تجمیع سرمایه های خُرد، یک فرصت تاریخی را در تامین مالی بنگاه ها و بخش تولید کشور از طریق بورس فراهم کرده است. شاید بتوان انتظار داشت در آینده نزدیک و سال های پیش رو، به مرور نقش محوری و بالای ۹۰ درصدی بانک ها در تامین مالی تولید کاسته شده و بخش قابل توجهی از تامین مالی به سمت بازار سرمایه حرکت کند. این فرصت قابل توجه و ظرفیت عظیمی برای کشور خواهد بود که بتواند یک بال جدیدی را برای تامین مالی تولید و صنایع کشور فراهم کند.
اما برای گسترش تامین مالی بنگاههای کوچک و متوسط از طریق بازار سرمایه برخی اقدامات ضروری است؛ افزایش سواد مالی صاحبان بنگاهها، تسهیل انتشار و عرضه اوراق بهادار، اصلاح قانون تجارت بهمنظور تسهیل فرآیند ثبت، تأسیس، تبدیل و تغییرات شرکتهای سهامی با کمترین زمان ممکن و هزینه از مهمترین این اقدامات است.
باتوجه به مشکلات تامین مالی از طریق نظام بانکی، توسعه بازارهای سرمایه بهعنوان نهاد مکمل نظام بانکی پیشنهاد میشود. بسیاری از کشورها یک بازار مجزا را برای بنگاههای کوچک و متوسط ایجاد نموده و با دسترسی به اطلاعات و شفافیت و کاهش ریسک سرمایهگذاری زمینه رشد و ورود به بازار اصلی سرمایه فراهم میگردد. در ایران بازار فرابورس در همین راستا تشکیل گردیده است. لکن با توجه به ایجاد چنین فرصتی برای ورود بنگاههای کوچک و متوسط به بازار سرمایه، به دلیل وجود مشکلات ساختاری و مشکلات مربوط به بازار ورود این بنگاهها به بازار فرابورس از موفقیت چندانی برخوردار نبوده است.از مهمترین مشکلات ساختاری میتوان به عدم تمایل شرکتها به افشای اطلاعات و شفافیت، هزینه بالای تأمین مالی از طریق فرابورس، الزام به قواعد حاکمیت شرکتی و عدم آشنایی صاحبان بنگاهها از روشهای تأمین مالی از بازار سرمایه اشاره کرد. ازجمله مشکلات مربوط به بازار نیز ممنوعیت ورود سرمایهگذاران حقیقی، هزینههای بالای پذیرش و مشاوره و فرآیند طولانی پذیرش تا عرضه در بازار میتوان نام برد. برای گسترش تأمین مالی بنگاههای کوچک و متوسط از طریق بازار سرمایه برخی اقدامات ضروری است. افزایش سواد مالی صاحبان بنگاهها، تسهیل انتشار و عرضه اوراق بهادار توسط این شرکتها، اصلاح قانون تجارت بهمنظور تسهیل فرآیند ثبت، تأسیس، تبدیل و تغییرات شرکتهای سهامی با کمترین زمان ممکن و هزینه، ایجاد مشوقهای مالیاتی برای بنگاههایی که در بازار سرمایه پذیرفته میشوند، کاهش هزینههای مربوط به پذیرش در بازار و … از جمله مهمترین این اقدامات است. علاوهبر اقدامات گفتهشده میتوان از طریق ارائه وام و تضمینهای خاص برای شروع کسبوکار، تأسیس یک بانک برای ارائه مشاوره و خدمات به بنگاههای کوچک و متوسط، یارانه نرخ سود، مشاوره رایگان در زمینههای مختلف به رونق بنگاههای کوچک و متوسط کمک کرد. در همین راستا حمیدرضا میرمعینی، کارشناس بازار سرمایه معتقد است: اولین و مهمترین اتفاق برای رونق بازار سرمایه، این است که دولت یک برنامه اساسی برای بازار سرمایه که یک بازار بسیار مهم در اقتصاد کشور است داشته باشد تا بتواند هم از این بازار حمایت و هم استفاده کند. متاسفانه تاکنون هیچ حمایت و استفاده درستی از بازار سرمایه رخ نداده، این در حالی است که نقش این بازار در اقتصاد و در جهتدهی به حرکت نقدینگی بسیار مهم است. متاسفانه حرفهایی که تاکنون زده شده بیشتر جنبه شعاری داشته است. مسئله تنظیم بودجه بی توجهی به بازار سرمایه را به خوبی نشان میدهد. متاسفانه در بودجه هیچ نگاه حمایتی و درستی نسبت به بازار سرمایه در اقتصاد لحاظ نشده است.
روابط عمومی شرکت تعاونی لیتوگرافان